Inflasi Jun 1.9 peratus, tetapi tomato naik 44 peratus?

Ringkas: Inflasi Jun 2026 menyederhana kepada 1.9 peratus daripada 2.0 peratus pada Mei, lapor DOSM pada 17 Julai. Angka itu sahih. Pada masa sama, data PriceCatcher menunjukkan tomato naik 44.1 peratus dalam sebulan, kepada RM7.73 sekilogram (1,634 premis). Kedua-dua angka betul kerana satu mengukur purata wajaran 573 barangan setahun, satu lagi mengukur satu barangan sebulan.

Apa yang kami semak

Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM) mengeluarkan Indeks Harga Pengguna (IHP) Jun 2026 pada 17 Julai. Utusan Malaysia melaporkan angka utamanya: kadar inflasi menyederhana kepada 1.9 peratus berbanding 2.0 peratus pada Mei. Laporan itu memetik DOSM dengan tepat dan tidak membuat dakwaan lain.

Kami menyemak angka rasmi itu terhadap data harga runcit PriceCatcher KPDN, iaitu panel berasingan daripada kaedah kutipan harga DOSM sendiri. Soalannya bukan sama ada 1.9 peratus itu betul, kerana ia memang betul, tetapi kenapa angka serendah itu boleh wujud serentak dengan pergerakan harga yang jauh lebih besar di kaunter bayaran. Tetingkap data: purata bulanan kebangsaan, Jun 2026 berbanding Mei 2026 dan Jun 2025.

Hasil ringkas

• Inflasi keseluruhan Jun 2026 naik 1.9 peratus setahun, turun daripada 2.0 peratus pada Mei. Mata indeks IHP 137.1 berbanding 134.5 pada Jun 2025.
• Penyederhanaan itu datang terutamanya daripada pengangkutan, yang naik 2.8 peratus berbanding 3.8 peratus pada Mei. Purata RON97 turun kepada RM4.33 seliter daripada RM4.81, dan diesel Semenanjung kepada RM4.50 daripada RM5.01.
• Makanan dan minuman, yang membawa wajaran terbesar iaitu 29.8 peratus, kekal pada 1.4 peratus.
• Tomato naik RM5.37 ke RM7.73 sekilogram antara Mei dan Jun 2026, iaitu +44.1 peratus dalam sebulan, dan +56.2 peratus berbanding Jun 2025 (RM4.95). Angka ini disokong 1,634 premis dan 28,737 cerapan harga.
• Tomato ialah kes terpencil, bukan wakil kumpulannya. Antara 27 jenis sayur yang cukup liputan pada Jun, 16 naik dan 15 turun, dan purata pergerakan sebulan hampir mendatar (+0.08 peratus; nilai tengah -0.63 peratus).
• Sayur lain bergerak ke arah bertentangan pada bulan yang sama: timun -20.3 peratus, kailan -19.5 peratus, dan sawi hijau -14.8 peratus.
• DOSM sendiri melaporkan subkumpulan sayur-sayuran turun 1.8 peratus setahun. Ia mengukur purata wajaran perbelanjaan bagi seluruh subkumpulan, bukan tomato sahaja.
• Kenaikan tomato bermula di ladang, bukan di kaunter. Data harian FAMA menunjukkan harga ladang naik 64.9 peratus sepanjang Jun, lebih laju daripada harga runcitnya sendiri (+35.0 peratus).

Purata bulanan nasional, Jun 2025 - Jun 2026

Harga runcit tomato, 13 bulan terakhir

Tarikh	Tomato (114) (RM/kg)
2025-06-01	4.95
2025-07-01	5.25
2025-08-01	5.31
2025-09-01	5.36
2025-10-01	5.38
2025-11-01	5.4
2025-12-01	6.77
2026-01-01	7.48
2026-02-01	7.3
2026-03-01	5.19
2026-04-01	4.51
2026-05-01	5.37
2026-06-01	7.73

Setiap bulan disokong 1,292 hingga 1,754 premis pemantauan. Sumber: PriceCatcher KPDN.

Carta di atas menerangkan sebahagian besar jawapannya. Harga tomato RM4.95 pada Jun 2025, memuncak RM7.48 pada Januari, jatuh semula ke RM4.51 pada April, kemudian melonjak ke RM7.73 pada Jun. Barangan segar bergerak mengikut musim, cuaca dan hasil ladang, jadi lonjakan sebulan bukan perkara luar biasa bagi tomato walaupun jarang berlaku pada barangan lain.

Kesimpulan

Dakwaan sahih. Inflasi Jun 2026 memang 1.9 peratus, turun daripada 2.0 peratus pada Mei, dan Utusan melaporkan angka DOSM itu dengan tepat.

Angka itu tidak bercanggah dengan tomato yang naik 44.1 peratus. IHP ialah purata wajaran 573 barangan dan perkhidmatan, dibandingkan dengan bulan yang sama tahun lepas. Tomato ialah satu barangan, dibandingkan dengan bulan sebelumnya. Sewa rumah, tambang, yuran sekolah dan ratusan barangan lain yang bergerak perlahan menenggelamkan satu jenis sayur dalam purata itu, dan memang itulah tujuan indeks tersebut.

Kenaikan tomato itu sendiri pun bukan cerita peruncit. Harga ladang naik 64.9 peratus sepanjang Jun, iaitu hampir dua kali ganda kadar kenaikan harga runcitnya, dan margin peruncit sebenarnya mengecil sedikit dalam tempoh sama. Punca lonjakan itu berada di hulu, bukan di kaunter bayaran.

Yang lebih penting bagi pembeli: tomato juga tidak mewakili troli belanja sendiri. Pada bulan yang sama tomato naik 44 peratus, timun turun 20 peratus dan kailan turun 19 peratus. Seorang pembeli yang membeli tomato setiap minggu akan merasa kenaikan yang tajam, manakala seorang lagi yang membeli timun dan kailan akan merasa harga turun. Kedua-duanya benar pada masa yang sama.

Cara semak sendiri

• Harga tomato mingguan dan bulanan: manamurah.com/barang/114
• Timun: manamurah.com/barang/113 dan kailan: manamurah.com/barang/1560
• Semua sayur-sayuran: manamurah.com/kategori/sayur-sayuran
• Angka rasmi DOSM: open.dosm.gov.my/dashboard/consumer-prices

Nota kaedah

Angka inflasi, mata indeks, wajaran kumpulan dan purata harga bahan api diambil daripada laporan IHP Jun 2026 DOSM. Angka harga runcit diambil daripada indeks bulanan PriceCatcher KPDN (purata bulanan kebangsaan setiap barangan, dengan medan perbandingan bulan sebelum dan tahun sebelum).

Kedua-dua set data ini berasingan dan tidak sepatutnya dijangka sepadan. DOSM mengutip harga melalui kaedahnya sendiri, manakala PriceCatcher ialah panel laporan peruncit KPDN. Bagi tomato, DOSM melaporkan RM5.75 ke RM7.15 (+24.3 peratus) manakala PriceCatcher merekodkan RM5.37 ke RM7.73 (+44.1 peratus). Arahnya sama, magnitudnya berbeza, kerana panel dan kaedahnya berbeza.

Purata sayur-sayuran kami (+0.08 peratus sebulan) bukan IHP alternatif dan tidak boleh dibandingkan terus dengan angka -1.8 peratus DOSM. Purata kami memberi berat yang sama kepada setiap barangan, manakala DOSM menggunakan wajaran perbelanjaan isi rumah. Taksonomi juga berbeza: kategori sayur-sayuran kami mengasingkan bawang dan ubi kentang, manakala DOSM mengambil kira bawang dalam subkumpulan sayur.

Liputan: setiap angka barangan yang dinamakan di atas disokong sekurang-kurangnya 721 premis pada Jun 2026. Sembilan barangan sayur yang dilaporkan kurang daripada 30 premis disisihkan sepenuhnya daripada semua pengiraan, termasuk beberapa pergerakan yang kelihatan besar seperti bawang perai import (+61.5 peratus, 5 premis sahaja) dan bayam merah (+33.7 peratus, 1 premis sahaja). Angka daripada panel setipis itu tidak boleh ditafsir sebagai pergerakan pasaran.

Angka rantaian nilai (ladang, borong, runcit) diambil daripada Panduan Harga Harian FAMA, iaitu dataset berasingan daripada PriceCatcher KPDN. Liputan FAMA terhad kepada kira-kira 46 barangan segar, telur dan ayam, dan harga ladang dilaporkan dengan tunda satu hingga tiga hari. Bagi tetingkap ini, 41 daripada 47 hari mempunyai ketiga-tiga peringkat harga, jadi pivot rantaian nilai itu boleh dipercayai. Barangan FAMA yang dirujuk ialah tomato tanah tinggi, manakala kod 114 PriceCatcher merangkumi tomato secara umum. Oleh itu FAMA digunakan untuk mengesahkan arah pergerakan, bukan untuk dipadankan angka demi angka.

Julat harga tomato antara premis pada Jun 2026 luas, iaitu RM2.90 hingga RM15.00 sekilogram. Julat seluas ini biasa bagi barangan segar kerana perbezaan gred dan jarak penghantaran, terutama antara Semenanjung dan Borneo. Oleh itu purata RM7.73 patut dibaca sebagai pusat taburan yang luas, bukan harga yang dilihat setiap pembeli.

Saringan penipuan dilangkau kerana punca dakwaan ialah kenyataan rasmi DOSM yang dilaporkan semula oleh Utusan Malaysia, iaitu sumber yang mempunyai tapisan editorialnya sendiri.

Metodologi penuh: manamurah.com/about